Lars Amund Vaage: Rubato

Eit utdrag

 

No kjende eg ein svolt, ein hunger, for eg hadde enno ikkje ete denne dagen, denne vakre føremiddagen i mai, med løvetannblad kring husmurane. Eg snudde meg og gjekk inn på kjøkenet, som eg delte med fire kristendomsstudentar. Det var dei ideelle sambuarane, for dei var aldri å sjå. Om dagane las dei evangeliet. Om kveldane vitna dei med andakt og song. Nettene levde dei ut med lovprising og bøn på hemmelege stader i byen.

Ein klatt majones hang på veggen, gjennomsiktig. I skåpet var det litt kjeks og dovent øl. Mellom to gamle aviser fann eg ein bit stivtørka servelat. Den skar eg opp og let han surra i margarin. Så åt eg kjeks til og skylde alt ned med tran.

Eg fekk opp farten. Eg kom meg av garde, eg sparka ifrå. Eg løyste meg ut. Eg kasta på meg ytterkleda, frakk, hanskar, skjerf og lue. Eg henta dei notane eg skulle ha, Beethoven, Bach, Chopin. Eg slengde att døra. Eg tok ingen plastpose. Eg var i overgangen. Eg hadde forlate hybelen og var i trappehuset. Der var det mørkt og stille.

Ute var det uventa varmt. Det lukta sjø og brend gummi. Sola skein over Nordnesparken. På akvariet gav dei selane mat. Det var blitt sommar.

Eg stoppa, snudde meg, gjekk inn att, stod i gangen, like ved postkassane. Eg slengde av meg vinterkleda, året, det som var tilbakelagt, og let det liggja på golvet. Ein liten raud lapp hang på veggen. "Kan du hjelpe meg?" Og så eit namn. "Hilsen postbudet." det var mitt namn.

Eg gjekk derifrå. Eg spaserte opp Nordnesbakken. På toppen svinga eg til venstre. Det var eit stykke å gå, innover Nordnes, over Klosteret og ned i byen. Gatene hadde tørka opp. Husa stod der som før, men reinare, tydelegare, i klår luft, hadde greidd seg gjennom endå ein vinter.

Ein mild bris kjælte med håret. Sveitten pipla fram under kleda. Det kribla i muskulaturen etter dagar og netter med øving.

Eg ville snu og gå tilbake. Eg ville øva meir. Eg ville gå gjennom alt fleire gonger. Eg ville pugga notane. Eg ville løysa opp kroppen, fingrane, apparatet. Då kunne fridomen koma. Eg ville sortera, sjå kva eg hadde, vita kva det var. Stemmene skulle få leva. Kvar av dei hadde sin rett. Eg ville slå meg fram i alle retningar, men eg måtte ikkje blanda. Alt skulle vera reint. Eg var nok for utolmodig. Eg ville vita kva som var inne i instrumentet. Eg ville finne ut kva det fortalde meg. Noko som dirra i strengen, det som pianoet gøymde. Songen på den andre sida.

Men eg gjekk. Sola hadde klatra høgt på himmelen. Dagen var eit hardt crescendo. Eg hadde notane i handa. Eg tok ikkje Haugeveien, men svinga ved Sjømannshjemmet. Eg ville svala meg ned. Eg ville kjøla meg av og gå vegen innover langs stranda.

Eg ville gløyma meg sjølv i dei trange smuga ned mot Puddefjorden. Eg ville la tankane vandra ved Nordnes Sjøbad, forbi Sjømannsskolen, Verftet, gjennom Nøstet, og kjenna lukta av asfalt, jarn og tare. Eg ville la mi uro stiga som skyene over Laksevåg, slik at alt kunne bli opnare, slik at noko større fekk ta bustad i meg, noko verre, noko tristare enn prestasjonar.

Ein gong skulle eg flytta frå Bergen. Eg ville ikkje bli gammal der. Eg ville ikkje døy ved kysten, men inne i landet. Eg ville døy i fred, under låge åsar, i kanten av skogen, med kornåkrar rundt ikring, og ikkje ved havet som bryt og svallar. Nei, ikkje ved bølgja som hakkar og dreg.

Mørke skyer stabla seg opp i sør og vest og sola forsvann. Brått var det bitande kaldt og ein rå trekk kom frå fjorden. Skuggen rasa over byen, la seg over han, og strauk han ut.

Eg sat på kanten av ein kai, med føtene over eit gammal bildekk, opphengt til fender. Vinden kom mot land, i flager av grått, frå den andre sida. Sveitten var stivna på kroppen. Då let eg notane falla, ned i det grumsete vatnet. Eg opna pinsettgrepet, peikefingeren og tommelfingeren skilde lag. Dei fall, Beethoven, Bach og Chopin, opna seg, og den beinlause bladde i dei, rasande, lett, før dei tok vatnet, stod der ein augneblink, oppslegne, skrævande, vippa over, lukka seg, vart borte i det grå, i mørkret mellom pålane.

Det er stilla det dreier seg om. Det er stilla som er musikken. Stilla var her først, før oss, og ho følgjer etter. Stilla, usynleg, lunefull, snik seg inn over alt. Ho kjem til lyden, tett inntil han, kysser han, omfamnar han, stablar han opp, lagar han om til søyler og let han falla. Stilla blir borte ein augneblink, trekkjer seg unna og blir til rop, men ho held fram. Ho løyser seg opp og kjem tilbake. Stilla treng ingen fingerøvelsar og ingen harmonilære. Stilla er fridom. Stilla drøymer om lyd så ho kan leva.


 

Lars Amund Vaage: Rubato

Forlaget Oktober, Oslo, 1995

Omslag: Egil Haraldsen

ISBN 82-7350-449-2 (Bokklubben Dagens Bok)

http://www.nettbiblioteket.no/vestlandsforfattere/forfat/vaage.html

Lars Amund Vaage er festspelforfattar ved Dei Nynorske Festspela 2008:

http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=16&id=5731

 

29.02.2008

Hugen          Bokhylla